close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • REPATRIACJA

  • Repatriacja czyli powrót do Ojczyzny osób pochodzenia polskiego jest jednym ze sposobów nabycia polskiego obywatelstwa. Prawo to przysługuje wyłącznie osobom, które nie posiadają polskiego obywatelstwa, a pragną przesiedlić się na stałe do Rzeczypospolitej Polskiej.

     

    Zasady repatriacji dla osób, które mogą potwierdzić swoje polskie pochodzenie określa ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. O repatriacji ( Dz. U. z 2004 r., nr 53, poz. 532 z późn. zm. ).

     

    Repatriacja to powrót do Polski osób polskiego pochodzenia. Jest to również szczególny, uprzywilejowany sposób nabycia obywatelstwa polskiego Prawo to przysługuje wyłącznie osobom, które nie posiadają polskiego obywatelstwa, a pragną przesiedlić się na stałe do Polski.

     

    Repatriantem jest osoba polskiego pochodzenia, która przybyła do Polski na podstawie wizy repatriacyjnej z zamiarem osiedlenia się na stałe. Potwierdzeniem tego jest stempel straży granicznej odciśnięty w paszporcie osoby przybywającej do Polski, a data tego stempla jest jednocześnie datą nabycia przez tę osobę obywatelstwa polskiego. W drodze repatriacji obywatelstwo polskie nabywają również małoletnie dzieci pozostające pod władzą rodzicielską repatrianta.

     

    Wraz z nabyciem obywatelstwa polskiego repatriant nabywa jednocześnie obywatelstwo Unii Europejskiej. Współmałżonkowie lub członkowie najbliższej rodziny repatrianta nie posiadający statusu repatrianta nie otrzymują obywatelstwa Unii.

     

    Zasady nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji, prawa repatrianta, a także zasady i tryb udzielania pomocy repatriantom i członkom ich rodzin określa Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji.

     

    Pierwszym i najważniejszym etapem w postępowaniu repatriacyjnym jest uznanie za osobę polskiego pochodzenia. Decyzje w tej sprawie podejmuje konsul właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby.

     

    Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę, która deklaruje narodowość polską i spełnia jednocześnie (łącznie) dwa warunki:

     

    • co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej,
    • wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów.

    Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która w przeszłości posiadała obywatelstwo polskie lub obywatelstwo to posiadało co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków.

     

    Dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego ZSRR, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków i pradziadków. Mogą nimi być w szczególności:

     

    • polskie dokumenty tożsamości,
    • akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością,
    • dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej,
    • dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o polskiej narodowości,
    • dokumenty potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie,
    • dokumenty o rehabilitacji osoby deportowanej lub prześladowanej, zawierające wpis informujący o jej narodowości polskiej,
    • dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej.

     

    Wiza repatriacyjna (wiza wjazdowa w celu repatriacji) może być wydana osobie polskiego pochodzenia, która przed dniem 1 stycznia 2001 r. zamieszkiwała na stałe na obecnych terytoriach niżej wymienionych państw:

     

    • Republika Armenii,
    • Republika Azerbejdżańska,
    • Republika Gruzji,
    • Republika Kazachstanu,
    • Republika Kirgiska,
    • Republika Tadżykistanu,
    • Republika Turkmenistanu,
    • Republika Uzbekistanu,
    • azjatycka część Federacji Rosyjskiej.

    Wiza repatriacyjna nie może być wydana osobie, która:

     

    • utraciła obywatelstwo polskie nabyte w drodze repatriacji na podstawie Ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, lub
    • repatriowała się z terytorium Polski na podstawie umów repatriacyjnych zawartych w latach 1944-1957 przez Rzeczpospolitą Polską albo przez Polską Rzeczpospolitą Ludową z Białoruską SRR, Ukraińską SRR, Litewską SRR i ZSRR do jednego z państw będących stroną tych umów, lub
    • w czasie pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej działała na szkodę podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej, lub
    • uczestniczyła lub uczestniczy w łamaniu praw człowieka.

    Wizę repatriacyjną wydaje konsul osobie posiadającej zapewnione warunki do osiedlenia się, to jest po przedstawieniu dowodu potwierdzającego posiadanie lub zapewnienie lokalu i źródeł utrzymania w Polsce przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy. Dowodami potwierdzającymi zapewnienie warunków do osiedlenia się są:

     

    • uchwała rady gminy, zawierająca zobowiązanie do zapewnienia repatriantowi lokalu mieszkalnego i środków utrzymania,
    • oświadczenie sporządzone w formie aktu notarialnego wystosowane przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej,
    • uchwała rady powiatu zobowiązująca starostę do zapewnienia miejsca w domu pomocy społecznej.

    Uchwała oraz oświadczenie powinny zawierać w szczególności wskazanie lokalu mieszkalnego, formę udostępnienia tego lokalu, wskazanie źródeł uzyskiwania lub zapewnienia dochodu. Odpowiednie oświadczenie osoby fizycznej może dotyczyć wyłącznie wstępnych, zstępnych lub rodzeństwa tej osoby.

    Dowód potwierdzający źródła utrzymania nie jest wymagany od osób, którym przysługują

    uprawnienia emerytalne lub rentowe w rozumieniu polskich przepisów emerytalnych i rentowych.

    Dowodami potwierdzającymi posiadanie warunków do osiedlenia się są:

     

    • akt własności mieszkania w Polsce, lub
    • umowa przedwstępna kupna/sprzedaży nieruchomości oraz posiadanie środków na jej zakup po przybyciu do RP, lub
    • umowa najmu lokalu mieszkalnego.

    Źródłem utrzymania może być m.in.:

     

    • wynagrodzenie otrzymywane za pracę w Polsce,
    • emerytura lub renta z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
    • inne środki finansowe (darowizny, pieniądze otrzymane ze sprzedaży mieszkania za granicą, stypendia) pozwalające repatriantowi na zapewnienie utrzymania sobie i rodzinie,
    • zobowiązanie osoby lub firmy zapraszającej repatrianta do zapewnienia mu utrzymania, pokrywania kosztów leczenia, ubezpieczenia itp., do chwili jego usamodzielnienia się.

     

    Osobom, które nie posiadają zapewnionego w Polsce lokalu mieszkalnego i utrzymania, a spełniają pozostałe warunki do uzyskania wizy repatriacyjnej, konsul wydaje decyzję o przyrzeczeniu wydania wizy wjazdowej w celu repatriacji (tzw. promesę).

     

    Małżonkowi repatrianta nie będącemu osobą pochodzenia polskiego udziela się zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym nabywa on wiele praw, z których może korzystać na równi z obywatelami polskimi, jak np. prawo podejmowania pracy bez uzyskiwania dodatkowych zezwoleń i zgód (z wyłączeniem niektórych zawodów), korzystania z opieki społecznej i pomocy społecznej, korzystania z dostępu do bezpłatnej służby zdrowia, do ubezpieczeń społecznych, do nauki, podejmowania działalności gospodarczej.

     

    Po otrzymaniu dokumentu zezwalającego na osiedlenie się na terytorium Polski małżonek repatrianta może złożyć wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego. Wniosek składa się do Prezydenta RP za pośrednictwem wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania.

     

    Od 1 stycznia 2001 r. istnieje również możliwość uznania za repatrianta osoby, która spełnia łącznie następujące warunki:

     

    • jest polskiego pochodzenia,
    • przed 1 stycznia 2001 r. zamieszkiwała na stałe na terytorium wcześniej wymienionych państw (jak w przypadku repatriantów),
    • nie zachodzą co do niej wymienione wcześniej okoliczności, które uniemożliwiają wydanie wizy repatriacyjnej,
    • przebywała na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w związku z pobieraniem nauki w szkole wyższej na podstawie przepisów o podejmowaniu i odbywaniu studiów przez osoby nie będące obywatelami polskimi.

    Osoba ubiegająca się o uznanie za repatrianta musi w ciągu 12 miesięcy od ukończenia szkoły wyższej złożyć wniosek do wojewody właściwego ze względu na zamierzone miejsce osiedlenia się w Polsce. Z dniem uprawomocnienia się decyzji o uznaniu za repatrianta osoba nabywa obywatelstwo polskie.

     

    Repatriantowi oraz przybywającym z nim do Polski członkom jego najbliższej rodziny, pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym, udziela się jednorazowej bezzwrotnej pomocy finansowej ze środków budżetu państwa w postaci:

    • zasiłku transportowego (zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania za granicą do miejsca osiedlenia się w Polsce),
    • zasiłku na zagospodarowanie i bieżące utrzymanie,
    • zasiłku szkolnego przeznaczonego na pokrycie kosztów związanych z podjęciem nauki przez małoletnie dzieci repatrianta.

    Powyższe zasiłki nie podlegają opodatkowaniu. Oprócz nich można indywidualnie ubiegać się o tzw. zasiłek remontowy. Inną formą pomocy są kursy nauki języka polskiego i adaptacji w społeczeństwie polskim.

     

    Po przybyciu na miejsce osiedlenia repatriant musi uregulować sprawy związane ze swoim zamieszkaniem i zameldowaniem w Polsce:

    • zarejestrować w miejscowym Urzędzie Stanu Cywilnego swoje akty stanu cywilnego wraz z ich tłumaczeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego,
    • zgłosić się do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego właściwego dla miejsca zamieszkania, aby otrzymać od wojewody poświadczenie obywatelstwa polskiego,
    • złożyć w Urzędzie Miasta lub Gminy wniosek o wydanie dowodu osobistego, zameldować się na pobyt stały oraz wystąpić o nadanie numeru PESEL.

    Więcej szczegółowych informacji na temat repatriacji można uzyskać na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji: https://www.mswia.gov.pl

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: