close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • SPRAWY PRAWNE

  • Na jaką pomoc ze strony polskiego konsula może liczyć Polak za granicą?

     

    W przypadku utraty paszportu lub innych dokumentów podróży konsul może, po uprzednim potwierdzeniu tożsamości, wydać paszport tymczasowy na powrót do kraju.

     

    W razie utraty pieniędzy konsul może:

    • pośredniczyć w nawiązaniu kontaktu z krewnymi lub znajomymi w Polsce;
    • w uzasadnionych przypadkach, jeżeli nie ma innych możliwości przekazania pieniędzy, wypłacić wnioskującemu kwotę, jaka zostanie wpłacona przez krewnych lub znajomych na konto Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Warszawie;
    • w szczególnie uzasadnionych przypadkach udzielić pomocy finansowej niezbędnej na powrót do Polski najtańszym środkiem transportu, o ile turysta zobowiąże się do jej zwrotu po powrocie.

    Należy pamiętać, że przekazywanie środków pieniężnych przez polskie przedstawicielstwa dyplomatyczno-konsularne ograniczone jest do wyjątkowych sytuacji. W zdecydowanej większości państw istnieje możliwość transferu pieniędzy z Polski drogą bankową. Ponadto w kraju działają firmy świadczące płatne usługi transferu pieniędzy za granicę, które niemalże natychmiast po potwierdzeniu operacji wypłacają tu­ryście za granicą pieniądze przekazane z Polski.

     

    W przypadku zatrzymania, aresztowania lub pozbawienia wolności turysta ma prawo wnioskować o kontakt z konsulem. Konsul zadba o to, aby obywatel RP nie był gorzej traktowany aniżeli obywatel państwa, w którym przebywa.

     

    Na wniosek zatrzymanego konsul może:

    • powiadomić rodzinę o aresztowaniu;
    • wystąpić do władz miejscowych, uzyskać informację i przekazać zainteresowanemu powody zatrzymania, przewidywaną w ustawodawstwie sankcję karną za popełnienie zarzucanego czynu, czas trwania procedury sądowej oraz ewentualne możliwości zwolnienia, a także dostarczyć aresztowanemu listę adwokatów (wyboru pełnomocnika musi dokonać sam zainteresowany);
    • utrzymywać kontakt z zatrzymanym.
    •  

    W przypadku śmierci obywatela polskiego za granicą konsul, za pośrednictwem Urzędu Wojewódzkiego właściwego dla miejsca zamieszkania zmarłego, powiadamia krewnych w kraju oraz służy pomocą w załatwieniu wszelkich formalności na miejscu. Przy sprowadzaniu ciała do kraju koszty z tym związane ponosi ubezpieczyciel, natomiast w sytuacji braku odpowiedniego ubezpieczenia może je pokryć wyłącznie rodzina.

    Opieka konsularna ze strony przedstawicielstw dyplomatyczno-konsularnych państw Unii Europejskiej

    Na terytorium państw trzecich, w których Polska nie ma swojego przedstawicielstwa dyplomatyczno-konsularnego (zawodowego lub honorowego), obywatele polscy mogą korzystać z opieki konsularnej ze strony przedstawicielstw państw Unii Europejskiej reprezentowanych w danym kraju - na takich samych zasadach jak obywatele tych państw.

     

    Przedstawicielstwa dyplomatyczno-konsularne państw Unii Europejskiej mogą udzielić pomocy obywatelowi polskiemu na jego wniosek i po ustaleniu jego tożsamości.

     

    Konsul państwa członkowskiego Unii Europejskiej może:

    • w razie poważnego wypadku lub choroby przekazać informacje o jego stanie zdrowia polskim władzom;
    •  w razie zatrzymania, aresztowania lub pozbawienia wolności poinformować o tym fakcie władze polskie oraz czuwać, aby obywatel RP był traktowany w taki sam sposób jak inni pozbawieni wolności;
    • w przypadku utraty dokumentu podróży, po potwierdzeniu danych osobowych zainteresowanego i uzyskaniu zgody ze strony polskich władz, wydać tymczasowy dokument podróży na powrót do Polski;
    • w przypadku utraty środków finansowych udzielić pomocy finansowej za zgodą władz polskich, po podpisaniu przez obywatela RP zobowiązania do spłaty udzielonej mu pożyczki w określonym terminie po powrocie do kraju;
    • w przypadku zgonu powiadomić polskie władze, na których spoczywa obowiązek poinformowania najbliższych krewnych osoby zmarłej, a ponadto udzielić niezbędnej pomocy przy uzyskaniu świadectwa zgonu i poczynić niezbędne kroki w celu umożliwienia pochówku, kremacji lub odesłania ciała zmarłego do ojczystego kraju.

    W miarę możliwości konsul państwa Unii Europejskiej udziela pomocy również w innych niż opisane tu sytuacje. Należy jednak pamiętać, że zasady udzielania opieki konsularnej w poszczególnych państwach członkowskich różnią się od siebie, w związku z czym zakres opieki, jaką można uzyskać od konsulów poszczególnych państw, nie jest jednakowy.

     

    Jakich działań żaden konsul nie może podjąć?

    • regulować jakichkolwiek zobowiązań finansowych, takich jak uiszczanie długów, grzywien, mandatów, kosztów postępowania sądowego itp.;
    • świadczyć takich usług, które wykonują biura turystyczne, banki, firmy ubezpieczeniowe oraz firmy transportowe;
    • pośredniczyć w uzyskaniu zgody na zatrudnienie czy uzyskanie zakwaterowania;
    • ingerować w konflikty dotyczące niewywiązywania się ze zobowiązań jednej ze stron wynikających z zawartych przez nie umów cywilnoprawnych (stosunek pracy, zakup usług turystycznych etc.);
    • pełnić funkcji adwokata lub angażować pełnomocnika w imieniu osoby zainteresowanej (może natomiast dostarczyć zainteresowanemu listę adwokatów cieszących się zaufaniem urzędu konsularnego).

    Obowiązująca od 1 marca 2015 r. nowa ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego (ustawa z dnia 28 listopada 2014 r.), opublikowana w Dz.U. z dnia 8 grudnia 2014 r. pod poz. 1741) wprowadziła szereg zmian w stosunku do wcześniej obowiązującego stanu prawnego.

    W odniesieniu do pewnych czynności z zakresu stanu cywilnego nowe przepisy zniosły właściwość miejscową urzędów stanu cywilnego. W obecnie obowiązującym stanie prawnym wnioski o wpisanie aktu stanu cywilnego (transkrypcja), wydanie odpisu aktu stanu cywilnego lub wydanie zaświadczenia o stanie cywilnym  mogą być składane do dowolnego kierownika urzędu stanu cywilnego.

    Zniesiono również podstawy do żądania przez organ prowadzący postępowanie (kierownika urzędu stanu cywilnego) od strony zamieszkałej za granicą i załatwiającej sprawę za pośrednictwem konsula wskazania pełnomocnika do doręczeń w kraju.

    W świetle nowych regulacji prawnych konsul jest organem wydającym za granicą zaświadczenia stwierdzające zdolność obywatela polskiego do zawarcia małżeństwa za granicą. Dotychczas uprawnienia konsula w tym zakresie były ograniczone.

    Konsul moze również pośredniczyć w wydobyciu z Polski zaświadczenia o stanie cywilnym, które wydawane są przez kierowników urzędów stanu cywilnego osobom, których dotyczą. Wydanie zaświadczenia następuje na wniosek.

    Nowym rozwiązaniem jest możliwość żądania przez wnioskodawcę zwrotu zagranicznego dokumentu stanu cywilnego na podstawie, którego został sporządzony wpis w polskich księgach stanu cywilnego, jeżeli wnioskodawca nie ma możliwości ponownego uzyskania tego dokumentu. Przepis ten wyszedł naprzeciw wszystkim tym osobom, w szczególności cudzoziemcom, które w swoich krajach nie mogą uzyskać kolejnego odpisu aktu stanu cywilnego.

    Ustawa rozstrzyga także o zasadzie pisowni obcych nazw geograficznych i precyzuje, że nazwę miejscowości położonej poza granicami RP zamieszcza się w rejestrze w pisowni ustalonej przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP.

    Ustawa dopuszcza wybranie imienia obcego oraz takiego, które nie wskazuje na płeć, lecz w powszechnym znaczeniu jest przypisane do danej płci. Utrzymana zostaje zasada, że dziecku będzie można nadać jedynie dwa imiona. Niemniej jednak w przypadku transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego, przepisywane będą wszystkie imiona figurujące na zagranicznym akcie, nawet jeśli jest ich więcej niż dwa.

    SPORZĄDZANIE POLSKICH AKTÓW STANU CYWILNEGO NA PODSTAWIE DOKUMENTÓW ZAGRANICZNYCH

    Zagraniczne akty stanu cywilnego mają taką samą moc dowodową jak polskie dokumenty. Ich rejestracja w polskich księgach stanu cywilnego jest nieobowiązkowa, ale czasami niezbędna do załatwienia sprawy w polskim urzędzie, np. do wyrobienia paszportu.

    Ustawa wprowadza jednakże zasadę obowiązkowej transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego - jeżeli obywatel polski, którego dotyczy zagraniczny dokument stanu cywilnego posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL.

    Wniosek w sprawie rejestracji zagranicznego aktu stanu cywilnego w polskich księgach stanu cywilnego może złożyć:

    • osoba, której akt dotyczy
    • osoba, która wykaże interes prawny
    • pełnomocnik ww. osób
    • najbliższa rodzina: wstępni (dziadkowie, rodzice), zstępni (dzieci, wnuki), małżonek, rodzeństwo oraz przedstawiciel ustawowy, bez konieczności przedkładania pełnomocnictwa

    W przypadku złożenia wniosku za pośrednictwem pełnomocnika należy załączyć pełnomocnictwo.

    Jednocześnie, wniosek o rejestrację zagranicznego aktu stanu cywilnego w polskich księgach stanu cywilnego mogą złożyć ww. osoby za pośrednictwem konsula RP.

    Dokumenty sporządzone w języku obcym stanowiące podstawę dokonania rejestracji stanu cywilnego w Polsce powinny być przetłumaczone na język polski przez:

    1) tłumacza przysięgłego wpisanego na listę prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości;

    2) tłumacza przysięgłego uprawnionego do dokonywania takich tłumaczeń w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG);

    3) konsula.

    Za dokumenty przetłumaczone przez konsula uznaje się również:

    1) dokumenty w języku obcym przetłumaczone na język polski przez tłumacza w państwie przyjmującym i poświadczone przez konsula;

    2) dokumenty przetłumaczone z języka rzadko występującego na język znany konsulowi, a następnie przetłumaczone przez konsula na język polski.

    W przypadku braku tłumacza przysięgłego języka obcego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokument zagraniczny potwierdzający stan cywilny w języku obcym może zostać przetłumaczony przez konsula lub uprawnionego pracownika przedstawicielstwa dyplomatycznego państwa obcego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

    Wpisanie (transkrypcja) zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego

    Akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu.

    1. Wymagane dokumenty

    • ·wniosek do kierownika urzędu stanu cywilnego;
    • oryginał zagranicznego odpisu aktu stanu cywilnego wystawiony przez odpowiedni urząd wraz z tłumaczeniem na język polski dokonanym przez polskiego tłumacza przysięgłego lub polskiego konsula;
    • dowód uiszczenia opłaty konsularnej.

     

    Uwaga: akty stanu cywilnego wystawione przez urzędy białoruskie powinny posiadać Apostille

    2. Właściwość organu

    Dowolny urząd stanu cywilnego wybrany przez wnioskodawcę.

    3. Informacje dodatkowe

    Przy okazji wniosku o transkrypcję za pośrednictwem konsula zagranicznego aktu małżeństwa, małżonkowie mogą złożyć do protokołu przed konsulem oświadczenia o nazwisku noszonym po zawarciu małżeństwa oraz oświadczenie w sprawie nazwiska dzieci zrodzonych z tego małżeństwa.

    Wnioskodawca, posługujący się wcześniejszymi aktami stanu cywilnego sporządzonymi w RP, może wraz z wnioskiem o dokonanie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego złożyć wniosek o dostosowania pisowni danych zawartych w zagranicznym dokumencie do reguł pisowni polskiej.

    Oświadczenie o nazwisku noszonym po zawarciu małżeństwa

    W przypadku braku w zagranicznym akcie małżeństwa informacji o nazwiskach małżonków i dzieci zrodzonych z tego małżeństwa, obywatel polski może złożyć wraz z wnioskiem o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa, oświadczenie o nazwisku. Jeżeli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi – mogą również złożyć oświadczenie o nazwisku dzieci zrodzonych z tego małżeństwa.

    Ustalanie nazwisk małżonków i ich dzieci

    Po zawarciu małżeństwa małżonek może nosić nazwisko:

    • dotychczasowe;
    • współmałżonka;
    • utworzone przez połączenie swojego nazwiska z nazwiskiem współmałżonka

    W przypadku braku oświadczeń w sprawie nazwisk, każdy z małżonków zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko.

    Dziecko może nosić nazwisko:

    • tożsame z nazwiskiem rodziców lub jednego z nich;
    • utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca.

    Jeżeli rodzice nie złożyli zgodnych oświadczeń w sprawie nazwiska dziecka, nosi ono nazwisko składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca.

    Nazwiska małżonków i ich dzieci nie mogą składać się z więcej niż dwóch członów.

    Uzupełnienie aktu stanu cywilnego

    Jeżeli akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone, podlega uzupełnieniu.

    1. Wymagane dokumenty

    • wniosek o uzupełnienie aktu stanu cywilnego;
    • odpis aktu stanu cywilnego wymagający uzupełnienia;
    • dowody z dokumentów, jakimi są wcześniej sporządzone akty stanu cywilnego, które zawierają brakujące dane (np.: podstawą sporządzenia aktu urodzenia dziecka będzie akt małżeństwa jego rodziców, akt małżeństwa uzupełnia się na podstawie aktów urodzenia nupturientów) Jeśli akty te znajdują się w polskim urzędzie stanu cywilnego, wystarczy wskazanie nazwy tego urzędu oraz podanie informacji umożliwiających odszukanie aktu;
    • dowód uiszczenia opłaty konsularnej.

    2. Właściwość organu

    urząd stanu cywilnego miejsca sporządzenia aktu stanu cywilnego podlegającego uzupełnieniu

    Sprostowanie aktu stanu cywilnego

    Jeżeli akt stanu cywilnego zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w innych aktach stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlegają one sprostowaniu.

    1. Wymagane dokumenty

    • wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego;
    • odpis aktu stanu cywilnego podlegający sprostowaniu;
    • dowody z dokumentów, jakimi są wcześniej sporządzone akty stanu cywilnego (np.: akt urodzenia dziecka można sprostować na podstawie aktu małżeństwa rodziców lub aktu urodzenia jednego z rodziców, akt małżeństwa prostuje się na podstawie aktów urodzenia małżonków, akt zgonu prostuje się na podstawie aktu małżeństwa lub aktu urodzenia zmarłego);
    • dowód uiszczenia opłaty konsularnej.

    2. Właściwość organu

    urząd stanu cywilnego miejsca sporządzenia aktu stanu cywilnego podlegającego sprostowaniu

    Odmowa uzupełnienia i sprostowania następuje w drodze decyzji administracyjnej, na którą przysługuje odwołanie do właściwego wojewody. Jeżeli zakres sprostowania przekracza przesłankę oczywistego błędu pisarskiego, po wyczerpaniu drogi administracyjnej, istnieje możliwość sprostowania aktu stanu cywilnego w postępowaniu przed sądem powszechnym.

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: